Brzeźno jest kameralną dzielnicą Gdańska, przylegającą do wód Zatoki Gdańskiej. Atrakcyjna lokalizacja sprawiła, że od XIII wieku teren należał do klasztoru cystersów, mających szczególny dar do przejmowania intratnych ziem. Początkowo Brzeźno (Bresin, Bresen, Brösen) było bowiem rybacką wioską, a zamieszkujący ją rybacy musieli oddawać daninę zakonnikom w białych habitach.

Po kasacji zakonu rybacy stali się właścicielami dzierżawionych wcześniej gospodarstw, zaś piękna plaża i walory przyrodniczo-krajobrazowe zaczęły zwabiać nowych przybyszy. Wśród nich był lekarz Jan Jerzy Haffner, który w 1808 r., dzięki decyzji swojego przyjaciela, gubernatora Gdańska i napoleońskiego generała – Jeana Rappa, zbudował w Brzeźnie łazienki do kąpieli w słonych wodach Zatoki Gdańskiej. Jan Jerzy Haffner zwany jest “ojcem Sopotu”, zanim jednak stworzył słynne kąpielisko morskie Sopot, swój pierwszy nowatorski pomysł zrealizował w podgdańskiej wiosce rybackiej – Brzeźnie.

Wioska rybacka stopniowo przeobrażała się w kurort. Wyrastały eklektyczne wille, pensjonaty, restauracje i kawiarnie. Powstał zakład kąpielowy z podgrzewaną wodą morską, a później dom zdrojowy. W eleganckich ogrodach i w Lasku Brzeźnieńskim utworzono ścieżki i alejki spacerowe, ozdobione klombami i kwietnikami. Dla uprzyjemnienia życia kuracjuszom pojawiły się altany, muszla koncertowa, korty tenisowe, boiska do gry w krykieta, a nawet pole golfowe.

W roku 1900 (w ciągu dzisiejszej ul. Zdrojowej) zbudowano stumetrowe molo, które w latach międzywojennych zostało przedłużone do 250 metrów. W tym samym roku Brzeźno uzyskało stałe połączenie tramwajowe (przez Nowy Port) z Gdańskiem, a rok później z Wrzeszczem i powoli zaczęło się stawać coraz bardziej miejskie. Ostatecznie 1 kwietnia 1914 r. Brzeźno zostało włączone w granice Gdańska.

Na  przełomie XIX i XX wieku w Brzeźnie powstały stanowiska baterii obrony wybrzeża i betonowe schrony, których relikty przetrwały do dzisiaj.
W marcu 1945 r. Brzeźno zostało zajęte przez Armię Radziecką…

Brzeźno jest bardzo zróżnicowane przestrzennie. Spotkać tu można zabudowę dawnej wioski rybackiej, domy jednorodzinne, osiedla mieszkaniowe z lat 70. XX wieku, obiekty związane z usługami turystycznymi oraz kompleksy nowoczesnych osiedli deweloperskich. Od lat dzielnicy przywraca się kuracyjny charakter, a jej mieszkańcy mówią: “Chcesz mieć wieczne wakacje – zamieszkaj w Brzeźnie”. W pasie nadmorskim powstaje coraz więcej usług uzdrowiskowych, hotelowych i kurortowych. Jednocześnie Brzeźno od lat cieszy się rozbudowaną siecią usługową i handlową skierowaną do mieszkańców. Na powierzchni 2,73 km² powstała gęsta siatka marketów dyskontowych i niewielkich sklepików lokalnych – spożywczych, warzywniczych, przemysłowych i piekarni. Mieszkańcy dzielnicy nie mają problemu z dotarciem do salonu fryzjerskiego czy kosmetyczki, sklepu rowerowego i ze zdrową żywnością, oddziału banku i kwiaciarni, a przede wszystkim do znakomitego sklepu rybnego. W dzielnicy jest też poczta, są apteki oraz przychodnia zdrowia – publiczna i prywatna.
Bez opieki nie pozostają również domowe zwierzaki. Na ich potrzeby w dzielnicy powstały gabinety weterynaryjne oraz sklep z żywnością.

Znaczną część stałych mieszkańców dzielnicy stanowią osoby starsze, ale obecność licznego grona studentów zamieszkujących Domy Studenckie Politechniki Gdańskiej oraz lokatorów nowoczesnych osiedli deweloperskich sprawia, że dzielnica przystosowała się również do potrzeb młodych. Rodzice nie muszą się martwić o dostępność szkół czy przedszkoli – placówki są dostępne w ramach spaceru.

Brzeźno jest jedną z najbardziej perspektywicznych gdańskich dzielnic. W najbliższych planach zagospodarowania jest, jak w każdym kurorcie – plac publiczny otoczony pierzeją gastronomiczno-usługową. Serce kurortu ma zyskać charakter woonerfu.

Perełką Brzeźna jest odrestaurowany Dom Zdrojowy, który od 2021 r. będzie miejscem edukacji ekologicznej i wydarzeń kulturalnych nie tylko dla mieszkańców dzielnicy. W jego okolicy, w ramach Budżetu Obywatelskiego, powstanie trawiaste torowisko, świetnie komponujące się ze skwerem przed odnowionym obiektem.

Sąsiedztwo Brzeźna (oprócz wód Zatoki Gdańskiej) to dzielnice:

• Nowy Port – historyczna część Gdańska z dziewiętnastowieczną latarnią morską.
• Letnica – z “bursztynowym” stadionem piłkarskim, zbudowanym na Euro 2012.
• Wrzeszcz Dolny – opisany w twórczości noblisty Güntera Grassa.
• Zaspa Rostaje – ze Szpitalem Specjalistycznym im. św. Wojciecha Adalberta.
• Przymorze Wielkie – drugi pod względem gęstości zaludnienia obszar Gdańska,  częściowo zabudowany charakterystycznymi “falowcami”.

 

Rekreacja

Brzeźno to przede wszystkim niezwykle popularna plaża, przyciągająca nie tylko miłośników zażywania kąpieli słonecznych, ale coraz częściej również ludzi aktywnych, którzy cenią sobie ruch z szumem morskich fal w tle.
Latem na fanów sportów plażowych czeka Stadion Letni z bezpłatnymi zajęciami jogi, crossfitu czy zumby. Organizowane tu są mistrzostwa o randze lokalnej i krajowej, a także wydarzenia muzyczne.

Dzieci na plaży też się nie nudzą. Dla nich został stworzony plac zabaw urządzony w kształcie legendarnego żaglowca Generał Zaruski. Zjeżdżalnie wodne i dmuchane, trampoliny i małe baseny sprawiają, że trudno jest dzieci oderwać od zabawy.

Zimą brzeźnieńskie plaże wypełniają się spacerowiczami oraz miłośnikami kąpieli w zimnej wodzie. Grupowo morsy spotykają się w każdą niedzielę, ale również w tygodniu nie brakuje chętnych do ekstremalnych wyczynów.

Mało która dzielnica w Gdańsku może się pochwalić kuracyjnym parkiem w bezpośrednim sąsiedztwie plaży. To szczęście ma Brzeźno, w którym już w XIX wieku powstało założenie parkowe – dzisiaj trzeci co do wielkości park. Na powierzchni 10 ha na spacerowiczów czekają liczne alejki z miejscami do wypoczynku (stoły do szachów); plac zabaw dla dzieci; urokliwa altana, w której można wziąć ślub; rampa dla skaterów, a miłośników militariów zainteresują relikty baterii artyleryjskich.
Park Brzeźnieński przyjął imię Jana Jerzego Haffnera, dzięki któremu dawna wioska rybacka przekształciła się w kurort.

Od zachodu do Brzeźna lekko zagląda największy w Gdańsku Park Nadmorski im. R. Reagana, o powierzchni około 60 ha. W większości znajduje się na terenie Przymorza Wielkiego, ale i Brzeźno ma w nim swój udział. W parku znajdują się dwa stawy wodne, jest ogromny plac zabaw ze skateparkiem, są ścieżki piesze i rowerowe, jest wreszcie stała wystawa rzeźby “Wielcy Gdańszczanie”.

Jednym z najbardziej ulubionych miejsc spacerowych (na granicy Parku Reagana) gdańszczan jest brzeźnieńska promenada prowadząca do molo. Drewniany pomost ma długość 136 metrów i jest następcą pierwszego, powstałego w 1900 r., zbudowanym jednak w odległości około kilometra od pierwowzoru. Do molo przylegają budynki baru, restauracji, toalet oraz Centrum Ratownictwa Wodnego.

Przy brzeźnieńskiej promenadzie na miłośników aktywności czeka park linowy.

W najbliższym sąsiedztwie promenady, powstają luksusowe realizacje deweloperskie, których mieszkańcy mają dostęp do handlu i usług Brzeźna, ale również wielkich osiedli mieszkaniowych Zaspy-Rozstaje oraz Przymorza Wielkiego.

Komunikacja

Brzeźno jest dobrze skomunikowaną dzielnicą, bogatą w sieć autobusową i tramwajową, umożliwiająca łatwe dotarcie do innych dzielnic Gdańska. Dzielnicę przecinają ścieżki rowerowe, a zmotoryzowanym służy głównie ul. Czarny Dwór prowadząca do Sopotu oraz graniczna Aleja Macieja Płażyńskiego, tunelem pod Martwą Wisłą prowadzącą do trasy S7 w kierunku Warszawy oraz do Obwodnicy Południowej Gdańska, a dalej do portu lotniczego w Gdańsku lub autostrady A1.

Ponieważ okolica rozwija się niezwykle dynamicznie, planowane są realizacje nowych ciągów transportowych, ze szczególnym uwzględnieniem tzw. Nowej Gdańskiej, prowadzącej do Nowego Portu.

Edukacja

Na terenie dzielnicy działają prywatne i publiczne przedszkola. Na starsze dzieci czekają: Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 10, Szkoła Podstawowa nr 18 i Szkoła Podstawowa nr 20, a na młodzież Liceum Ogólnokształcące nr XXIII.

Kultura

Życie kulturalne dzielnicy toczy się w Projektorni Gdańskiego Archipelagu Kultury, która powstała w dawnej kinowej sali projekcyjnej. Prowadzone są tu zajęcia taneczne, ekspresji plastycznej i teatralnej dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Placówka realizuje filmowy konkurs ogólnopolski “Nakręć się” i Święto nadmorskiej ulicy Północnej i Jodowanie.

Uzupełnieniem działalności Projektorni GAK jest Filia 16 Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku.
W 2021 r. działalność kulturalną otworzy Dom Zdrojowy.

Gastronomia

Brzeźnieńska gastronomia skupia się na serwowaniu ryb, które oferowane są przede wszystkim przez lokale typu bar: “Mnie to rybka”, “Tapas rybka”, “Bar led”, “Bar śledzik”.

Dzielnica wciąż czeka na restauracje o podwyższonym standardzie, tymczasem można skorzystać z lokali serwujących włoskie dania: “Peperino”, “Bresno” czy “La Parma”. “Smile na Brzeźno” zaprasza na domowe pierogi.

Do ulubionych brzeźnieńskich kawiarni należą: “Zakręcona Cafe” i “Przystanek kawa” w pobliżu Domu Zdrojowego.
“ Ach, cóż znaczy Ameryka wobec tramwaju z numerem dziewięć, który jeździł do Brzeźna ” – pisał Gűnter Grass w „Blaszanym bębenku”